Bagaimana eksport solar dikreditkan di bawah Solar ATAP, kadar caj tenaga dan perbandingan dengan NEM 3.0

Di bawah Solar ATAP, tenaga solar yang dieksport ke grid oleh pelanggan domestik diimbangi pada kadar caj tenaga semasa, manakala pelanggan bukan domestik diimbangi pada purata System Marginal Price (SMP) bulan sebelumnya bagi jam 7 pagi hingga 7 malam. Ini dinyatakan dalam Garis Panduan Solar ATAP Suruhanjaya Tenaga (GP/ST/No. 60/2025), yang berkuat kuasa 1 Januari 2026. Kredit hanya boleh mengimbangi import dalam tempoh bil yang sama: baki yang tidak digunakan luput dan tidak dibawa ke hadapan, dan kredit tidak boleh digunakan untuk mengimbangi AFA. Bagi tarif domestik TNB sejak 1 Julai 2025, caj tenaga ialah 27.03 sen/kWj bagi penggunaan hingga 1,500 kWj sebulan. Sebaliknya, setiap kWj yang anda guna sendiri mengelakkan caj tenaga, caj kapasiti, caj rangkaian dan caj berkaitan yang lain, jadi nilainya biasanya sekitar 50 hingga 70 sen dalam contoh kami. Kesimpulannya: di bawah Solar ATAP, solar paling berbaloi apabila sebahagian besar tenaganya digunakan semasa ia dijana.

Apa maksud "offset" dalam bil anda

Sistem solar yang disambung ke grid berfungsi dalam tiga aliran:

1. Penjanaan oleh panel pada siang hari.
2. Penggunaan sendiri: bahagian penjanaan yang digunakan terus oleh peralatan di rumah. Ini tidak melalui meter TNB sebagai import, jadi kWj yang dibil berkurang.
3. Eksport: lebihan yang mengalir ke grid melalui meter dua hala. kWj ini dicatat dan dikreditkan pada kadar offset.

Pada waktu malam dan semasa awan tebal, anda mengimport daripada grid seperti biasa. Bil bulanan anda menjadi: bil bagi kWj yang diimport, tolak nilai kredit eksport.

Garis panduan ST dan kontrak Solar ATAP TNB meletakkan tiga had pada kredit ini:

• Had import. kWj eksport yang dikreditkan tidak boleh melebihi kWj yang anda import daripada TNB dalam tempoh bil yang sama.
• Had MAQ. Eksport juga dihadkan oleh Maximum Allowable Quantity, iaitu kapasiti (kWac) x 5 jam suria x bilangan hari dalam tempoh bil. Bagi sistem 5 kWac dan bil 30 hari, MAQ ialah 750 kWj.
• Tiada baki dibawa ke hadapan. Eksport yang melebihi import atau MAQ (mana yang lebih rendah) luput. Jika bil bersih menjadi negatif, ia diselaraskan kepada sifar tanpa bayaran tunai, dan baki kredit tidak boleh dipindahkan ke akaun lain. Bil TNB menunjukkan baki ini sebagai "ATAP Balance Not Carry Forward".

Perbandingan dengan NEM 3.0

Kami tidak menyenaraikan butiran pengiraan kredit NEM 3.0 kerana ia tidak lagi relevan untuk permohonan baharu dan berbeza mengikut kategori. Pengguna NEM sedia ada mengikut kontrak masing-masing.

Nilai satu kWj: guna sendiri berbanding eksport

Jadual berikut membandingkan nilai purata setiap kWj yang digunakan sendiri dengan nilai kWj yang dieksport. Bil dikira dengan kaedah kalkulator myTNB menggunakan kadar Oktober 2026, AFA +3.61 sen dan had perlindungan 800 kWj. Semua angka ilustrasi.

Cara kiraan bagi Rumah A: (RM611.18 − RM433.87) ÷ 320 kWj = RM0.554, iaitu sekitar 55 sen sekWj. Rumah B mendapat nilai tertinggi kerana solar menurunkannya daripada 900 kWj (dengan AFA, caj peruncitan, SST dan rebat EEI 1 sen) kepada 500 kWj (tanpa caj-caj itu dan dengan rebat EEI 12 sen).

Dalam semua kes, setiap kWj yang digunakan sendiri bernilai hampir dua kali ganda kWj yang dieksport.

Akibat untuk reka bentuk sistem

• Jangan saiz sistem semata-mata untuk "kosongkan bil". Sistem yang terlalu besar menjana banyak eksport yang hanya bernilai 27.03 sen.
• Alihkan penggunaan ke siang hari. Mesin basuh, pengering, pam air, pemanas air elektrik dan pengecasan kereta elektrik pada waktu tengah hari meningkatkan penggunaan sendiri.
• Bateri boleh menukar eksport kepada penggunaan sendiri pada waktu malam, tetapi nilai yang diperoleh ialah perbezaan antara dua kadar itu, bukan nilai penuh. Lihat bateri rumah berbaloi atau tidak.

Perkara yang belum jelas dan perlu disemak

Garis panduan ST menjawab soal bawa ke hadapan: kredit yang tidak digunakan dalam tempoh bil yang sama luput. Beberapa butiran lain tidak dinyatakan secara terperinci, jadi tanya RPVSP anda atau TNB:

1. Penggunaan melebihi 1,500 kWj. Garis panduan hanya menyebut "caj tenaga yang terpakai". Dalam jadual tarif domestik, caj tenaga bagi penggunaan melebihi 1,500 kWj ialah 37.03 sen. Tanya sama ada kadar offset bagi rumah sebegini mengikut kadar itu.
2. Kesan pada blok EEI dan had perlindungan. Garis panduan menyatakan SST, KWTBB, AFA dan rebat seperti EEI dikenakan pada import, dan rebat itu "diselaraskan" mengikut eksport yang digunakan untuk offset. Kaedah pengiraan tepat tidak ditunjukkan. Contoh dalam laman ini mengira blok EEI dan had 800 kWj berdasarkan kWj import.
3. Perubahan tarif. Kadar caj tenaga boleh berubah dalam semakan tarif akan datang, dan kredit eksport akan berubah bersamanya.

Contoh: kesan kadar eksport pada tempoh pulang modal

Rumah A menjana 530 kWj sebulan (ilustrasi). Bandingkan dua senario penggunaan sendiri dengan sistem RM20,000 (ilustrasi):

Bagi senario pertama, import selepas solar ialah 1,000 kWj dan bil RM500.84, jadi penjimatan bil RM110.34, campur kredit RM89.20 = RM199.54 sebulan. Perbezaan antara dua senario hanya datang daripada corak penggunaan, bukan daripada panel. Dalam kedua-dua senario, eksport (330 dan 210 kWj) lebih rendah daripada import bulan itu dan daripada MAQ sekitar 750 kWj bagi sistem 5 kWac, jadi semua eksport dikreditkan. Rumah kecil yang mengeksport lebih banyak daripada yang diimport akan kehilangan lebihan itu.

Kira sendiri dengan kalkulator pulang modal dan baca panduan kira tempoh pulang modal.

Soalan lazim

Bolehkah kredit eksport ditunaikan sebagai wang?

Tidak. Menurut garis panduan ST, kredit hanya mengimbangi import dalam tempoh bil yang sama. Bil bersih yang negatif diselaraskan kepada sifar tanpa bayaran tunai, dan baki yang tidak digunakan luput.

Mengapa kadar bukan domestik berbeza?

Bagi bukan domestik, offset menggunakan SMP, iaitu harga pasaran borong elektrik yang berubah-ubah. Ini tidak terpakai bagi rumah.

Adakah caj kapasiti dan rangkaian dikreditkan untuk eksport?

Tidak. Garis panduan ST menyatakan kredit eksport berdasarkan komponen tenaga sahaja, jadi caj kapasiti dan rangkaian tidak termasuk. Kredit juga tidak boleh mengimbangi AFA.

Selepas 10 tahun, apa nilai eksport?

SEDA menyatakan tiada offset atau bawa ke hadapan bagi eksport selepas tempoh 10 tahun.

Lihat juga syarat Solar ATAP dan panduan utama solar rumah 2026.

Sumber rasmi

• SEDA Malaysia — laman dan FAQ Solar ATAP
• Suruhanjaya Tenaga — pengawal selia Solar ATAP
• Garis Panduan Solar ATAP GP/ST/No. 60/2025 (PDF, dihoskan SEDA) — kaedah kredit, MAQ dan luput baki
• myTNB — kadar caj tenaga dan kalkulator bil
• RTM Berita — laporan pengumuman Solar ATAP